PHÁT HIỆN LOÀI SÂM QUÝ TẠI ĐẢO NGỌC PHÚ QUỐC
- Thứ hai - 19/01/2026 00:45
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong tiết trời se lạnh của một chiều cuối đông, chúng tôi tìm đến một nông trại trồng sâm tại đảo Phú Quốc để tìm hiểu về cội nguồn của cây sâm quý này và được ông Hồ Cảnh Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc cho biết về sự nhân duyên của ông với loài cây sâm quý này.
Năm 2018 trong một chuyến ông Hồ Cảnh Sơn đi cùng đoàn khảo sát các khu vực Vườn Quốc gia Phú Quốc để triển khai dự án trồng rừng mới phục hồi những khu rừng cạn giữ màu xanh cho đảo. Tình cờ ông gặp một giống sâm lạ nên ông Sơn mang về trồng và nhân giống xem thử kết quả thế nào. Trong thời gian 24 tháng ông trồng và nhân giống cây phát triển rất tốt và cho năng suất cao bình quân 1 củ sâm khoảng 100 gam đến 300 gam. Ruột sâm màu vàng và tàn lá cao khoảng 50 cm đến 70 cm.
Ông Hồ Cảnh Sơn phát hiện và trồng một giống sâm nhiệt đới quý có tên sâm Huỳnh Sơn tại Phú Quốc.
Sau thời gian tìm hiểu về ý nghĩa, ông Sơn đặt tên cho loài sâm này là “Huỳnh Sơn”: Chữ Huỳnh (黄) nghĩa là "màu vàng trong tiếng Hán tự là ánh sáng, tia sáng màu vàng..”; Chữ Sơn (山) trong tiếng Hán tự có nghĩa là Núi, Rừng, Sơn Lâm. Nghĩa là “Ánh sáng nơi núi, rừng Phú Quốc” và tên Sâm Huỳnh Sơn được đặt cho giống sâm nhiệt đới này.
Quá trình nghiên cứu khoa học phân định giới tính và nguồn Gen
Sau khi nhân giống sâm Huỳnh Sơn và trồng thử nghiệm tại các khu vực đảo Phú Quốc và Hòn Đất Kiên Giang (cũ) kết quả thành công và năng suất cao.
Để có pháp lý và cơ sở quá trình nghiên cứu khoa học ông Hồ Cảnh Sơn thành lập Cty Cp Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc để nghiên cúu ứng dụng và tạo ra các sản phẩm sâm nhiệt đới cho địa phương để nâng cao giá trị về chuỗi sản phẩm sâm rừng nhiệt đới.
Truy xuất nguồn gốc cây sâm Huỳnh Sơn và kết quả định danh loài.
Dựa trên kết quả trình tự Gen của Trung tâm khoa học công nghệ UMP (UMPSTC) Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh thì đây là một loài sâm Nhiệt đới cùng họ vơi sâm Đại Quang, Sâm Nữ Hoàng.
Phương pháp định danh loài N-25-DV-703 dựa trên kết quả giải trình tự Gen ITS& Matk phân tích so sánh bằng công cụ BALAST với ngân hàng Gen để định danh loài mẫu DV- 703 thuộc chi RUMEX với tỷ lệ tương đương 100%.
Phân tích thành phần dược tính và các saponin trong củ sâm Huỳnh Sơn.
Công ty Cp Sâm Huỳnh Sơn đã lấy mẫu củ Sâm gửi đi nước Nga phân tích.
Kết quả phân tích tai viên nghiên cứu ( Viện thực vật hoc KOMAROV)
Viện Thực vật Komarov (Komarov Botanical Institute) ở Thành phố St. Petersburg, Nga, cụ thể là trên Đảo Aptekarsky, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga.
Kết quả phân tích các thành phần saponin và các chất trong sâm Huỳnh Sơn có nhiều dược giúp cho việc nghiên cứu và sản xuất các loại dược phẩm, rượu , để bổ sung dinh dưỡng cho sức khỏe con người và ngăn ngừa các bệnh ung thư.
Phân tích HPLC-DAD-FLD được thực hiện trên hệ thống HPLC LicArt 62 (Labconcept, Nga), được trang bị đầu dò mảng diode (PDA) và đầu dò huỳnh quang (FLD). Để tách sắc ký, cột Agilent Eclipse XDB-C18 (150 x 2,1 mm, 3,5 µm) đã được sử dụng. Pha động bao gồm (A) nước: acetonitrile: axit formic (95:5:0,1 v/v) và (B) acetonitrile: nước: axit formic (90:10:0,1 v/v). Phân tích được thực hiện ở 30°C và tốc độ dòng chảy 0,3 ml min-1 ở chế độ rửa giải gradient, tỷ lệ phần trăm của B được lập trình: 5% (2 phút) - 50% (5 phút) - 70% (15 phút) - 100% (25 phút) - 100% (35 phút). Thể tích mẫu tiêm là 5 µL. Phổ UV được ghi lại trong khoảng 190-400 nm bằng máy PDA. Việc phát hiện anthraquinon được thực hiện bằng máy dò huỳnh quang, bước sóng kích thích là 280 nm và bước sóng phát xạ được ghi nhận ở 510 nm. Các hợp chất riêng lẻ được tách từ dịch chiết axeton bằng HPLC và thu thập trong các ống nghiệm. Sau đó, pha động được loại bỏ hoàn toàn trong máy cô đặc chân không Centri Vap Labconco (Mỹ). Phần cặn thu được được bảo quản ở 4°C cho đến khi phân tích khối phổ.
Các hợp chất riêng lẻ được phân tích bằng máy quang phổ khối tứ cực đơn Chromatec Crystal GC-MSD 5000 (Chromatec, Nga) được trang bị hệ thống đầu dò trực tiếp để bơm mẫu rắn trực tiếp vào buồng ion hóa của nguồn ion MSD. Quá trình ion hóa điện tử (El) được thực hiện ở năng lượng chùm tia điện tử 70 eV, tạo ra phổ khối ổn định. Phổ khối được ghi lại trong phạm vi 100-500 m/z.
Kết quả theo các hình thể cho thấy: Thể hiện sắc ký đồ của dịch chiết axeton và metanol từ rễ cây Rumex crispus Sâm Huỳnh Sơn. Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy đặc tính huỳnh quang của anthraquinon và naphtalen (EX 280, EM 510 nm). So sánh sắc ký đồ dịch chiết thu được từ tín hiệu PDA và FLD cho phép xác định sáu đỉnh liên quan đến anthraquinon.
Sau khi các kết quả nghiên cứu các thành phần hợp chất trong củ sâm Huỳnh Sơn đây là một loài sâm quý có thể ứng dụng trong khoa học và có nhiều thành phần anthraquinone và saponin giúp cho việc ứng dụng trong y học sức khỏe con người.
Theo kết quả kiểm nghiệm khoa học, công dụng của Sâm huỳnh Sơn về y học và dược phẩm: Ở liều thấp, có tác dụng kích thích nhu động ruột, giúp điều trị táo bón; ở liều cao có thể là thuốc xổ mạnh. Hoạt tính sinh học: Có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ gan, bảo vệ thần kinh, kháng ung thư, kháng virus, kháng nấm.
Ứng dụng khoa học công nghệ để tạo nên chuỗi sản phẩm từ cây sâm Huỳnh Sơn.
Hiện nay Công ty Cổ phần Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc đã triển khai các mô hình trồng Sâm Huỳnh Sơn và các giống sâm khác tạo nên chuỗi sản phẩn để hướng tới quy trình sản xuất rượu sâm và các sản phẩm sức khỏe từ cây sâm này.
Công ty Cổ phần Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc cùng liên kết các Nhà khoa học , các viện nghiên cứu, các trường Đại Học trong và ngoài nước nghiên cứu chuyển giao khoa học kỷ thuật. Hiên nay Công ty đã xây dựng nhà máy và dây chuyền thủy phân để làm rượu sâm đưa ra thị trường. Đầu tư dây chuyên công nghệ tiên tiến chiết xuất từ các thành phần dinh dưỡng từ củ sâm và loại bỏ các độc tố nguy hại.
Các loại rượu Sâm Huỳnh Sơn qua phân tích và kiểm định các mẫu phân tích đủ điều kiện an toàn sức khỏe để đưa ra thị trường trong và ngoài nước.
Ông Hồ Cảnh Sơn cho biết, hiện nay các loại rượu sâm Huỳnh Sơn đang sản xuất và đưa ra thị trường năm 2026 gồm: Rượu sâm Bình Gia Nghĩa tửu; Huỳnh Sơn Vương Tửu; Nữ Hoàng Sâm; Ngũ Sâm Hợp Nhất Vị; Huỳnh Sâm Vân Mọng Tửu và các loại chức năng thực phẩm từ cây sâm Huỳnh Sơn như Sâm mật ong; Sâm nhung hưu; Sâm yến; Cao sâm kết hợp nhung hưu, tổ yến, hải mã…
Chia tay với Đảo Ngọc vào buổi chiều cuối đông trong tiết trời se lạnh, nhưng trong lòng tôi cảm thấy ấm áp bởi những lời tâm sự đầy tự tin và niềm hy vọng của ông Hồ Cảnh Sơn: “Qua phân tích và kiểm định của các cơ quan chức năng, nhà khoa học trong và ngoài nước đánh giá về các chất dinh dưỡng có giá trị cho sức khỏe con người trong Sâm Huỳnh Sơn, tôi nghĩ rằng hiện nay Phú Quốc đã có thêm đặc sản mới được phát hiện, trồng và chiếc xuất từ chính cây sâm quý tại địa phương và rượu Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc chính là một trong những đặc sản mới đó. Vì vậy tôi rất mong Lãnh đạo và các Nhà quản lý quan tâm tạo điều kiện để sản phẩm Sâm Huỳnh Sơn sẽ là món quà quý của du khách trong và ngoài nước mỗi khi đến Phú Quốc-An Giang”.
Quá trình nghiên cứu khoa học phân định giới tính và nguồn Gen
Sau khi nhân giống sâm Huỳnh Sơn và trồng thử nghiệm tại các khu vực đảo Phú Quốc và Hòn Đất Kiên Giang (cũ) kết quả thành công và năng suất cao.
Để có pháp lý và cơ sở quá trình nghiên cứu khoa học ông Hồ Cảnh Sơn thành lập Cty Cp Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc để nghiên cúu ứng dụng và tạo ra các sản phẩm sâm nhiệt đới cho địa phương để nâng cao giá trị về chuỗi sản phẩm sâm rừng nhiệt đới.
Thu hoạch củ sâm Huỳnh Sơn sau 24 tháng trồng tại đảo Phú Quốc
Truy xuất nguồn gốc cây sâm Huỳnh Sơn và kết quả định danh loài.
Dựa trên kết quả trình tự Gen của Trung tâm khoa học công nghệ UMP (UMPSTC) Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh thì đây là một loài sâm Nhiệt đới cùng họ vơi sâm Đại Quang, Sâm Nữ Hoàng.
Phương pháp định danh loài N-25-DV-703 dựa trên kết quả giải trình tự Gen ITS& Matk phân tích so sánh bằng công cụ BALAST với ngân hàng Gen để định danh loài mẫu DV- 703 thuộc chi RUMEX với tỷ lệ tương đương 100%.
Phân tích thành phần dược tính và các saponin trong củ sâm Huỳnh Sơn.
Công ty Cp Sâm Huỳnh Sơn đã lấy mẫu củ Sâm gửi đi nước Nga phân tích.
Kết quả phân tích tai viên nghiên cứu ( Viện thực vật hoc KOMAROV)
Viện Thực vật Komarov (Komarov Botanical Institute) ở Thành phố St. Petersburg, Nga, cụ thể là trên Đảo Aptekarsky, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga.
Kết quả phân tích các thành phần saponin và các chất trong sâm Huỳnh Sơn có nhiều dược giúp cho việc nghiên cứu và sản xuất các loại dược phẩm, rượu , để bổ sung dinh dưỡng cho sức khỏe con người và ngăn ngừa các bệnh ung thư.
Phân tích HPLC-DAD-FLD được thực hiện trên hệ thống HPLC LicArt 62 (Labconcept, Nga), được trang bị đầu dò mảng diode (PDA) và đầu dò huỳnh quang (FLD). Để tách sắc ký, cột Agilent Eclipse XDB-C18 (150 x 2,1 mm, 3,5 µm) đã được sử dụng. Pha động bao gồm (A) nước: acetonitrile: axit formic (95:5:0,1 v/v) và (B) acetonitrile: nước: axit formic (90:10:0,1 v/v). Phân tích được thực hiện ở 30°C và tốc độ dòng chảy 0,3 ml min-1 ở chế độ rửa giải gradient, tỷ lệ phần trăm của B được lập trình: 5% (2 phút) - 50% (5 phút) - 70% (15 phút) - 100% (25 phút) - 100% (35 phút). Thể tích mẫu tiêm là 5 µL. Phổ UV được ghi lại trong khoảng 190-400 nm bằng máy PDA. Việc phát hiện anthraquinon được thực hiện bằng máy dò huỳnh quang, bước sóng kích thích là 280 nm và bước sóng phát xạ được ghi nhận ở 510 nm. Các hợp chất riêng lẻ được tách từ dịch chiết axeton bằng HPLC và thu thập trong các ống nghiệm. Sau đó, pha động được loại bỏ hoàn toàn trong máy cô đặc chân không Centri Vap Labconco (Mỹ). Phần cặn thu được được bảo quản ở 4°C cho đến khi phân tích khối phổ.
Các hợp chất riêng lẻ được phân tích bằng máy quang phổ khối tứ cực đơn Chromatec Crystal GC-MSD 5000 (Chromatec, Nga) được trang bị hệ thống đầu dò trực tiếp để bơm mẫu rắn trực tiếp vào buồng ion hóa của nguồn ion MSD. Quá trình ion hóa điện tử (El) được thực hiện ở năng lượng chùm tia điện tử 70 eV, tạo ra phổ khối ổn định. Phổ khối được ghi lại trong phạm vi 100-500 m/z.
Kết quả theo các hình thể cho thấy: Thể hiện sắc ký đồ của dịch chiết axeton và metanol từ rễ cây Rumex crispus Sâm Huỳnh Sơn. Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy đặc tính huỳnh quang của anthraquinon và naphtalen (EX 280, EM 510 nm). So sánh sắc ký đồ dịch chiết thu được từ tín hiệu PDA và FLD cho phép xác định sáu đỉnh liên quan đến anthraquinon.
Bảng phân tích kết quả naphtalen
Sau khi các kết quả nghiên cứu các thành phần hợp chất trong củ sâm Huỳnh Sơn đây là một loài sâm quý có thể ứng dụng trong khoa học và có nhiều thành phần anthraquinone và saponin giúp cho việc ứng dụng trong y học sức khỏe con người.
Theo kết quả kiểm nghiệm khoa học, công dụng của Sâm huỳnh Sơn về y học và dược phẩm: Ở liều thấp, có tác dụng kích thích nhu động ruột, giúp điều trị táo bón; ở liều cao có thể là thuốc xổ mạnh. Hoạt tính sinh học: Có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ gan, bảo vệ thần kinh, kháng ung thư, kháng virus, kháng nấm.
Ứng dụng khoa học công nghệ để tạo nên chuỗi sản phẩm từ cây sâm Huỳnh Sơn.
Hiện nay Công ty Cổ phần Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc đã triển khai các mô hình trồng Sâm Huỳnh Sơn và các giống sâm khác tạo nên chuỗi sản phẩn để hướng tới quy trình sản xuất rượu sâm và các sản phẩm sức khỏe từ cây sâm này.
Công ty Cổ phần Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc cùng liên kết các Nhà khoa học , các viện nghiên cứu, các trường Đại Học trong và ngoài nước nghiên cứu chuyển giao khoa học kỷ thuật. Hiên nay Công ty đã xây dựng nhà máy và dây chuyền thủy phân để làm rượu sâm đưa ra thị trường. Đầu tư dây chuyên công nghệ tiên tiến chiết xuất từ các thành phần dinh dưỡng từ củ sâm và loại bỏ các độc tố nguy hại.
Các loại rượu Sâm Huỳnh Sơn qua phân tích và kiểm định các mẫu phân tích đủ điều kiện an toàn sức khỏe để đưa ra thị trường trong và ngoài nước.
Bảng kết quả phân tích các loại rượu sâm Huỳnh Sơn của Trung tâm khoa học công nghệ UMP (UMPSTC) Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh
Giấy phép sản xuất rượu Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc
Các loại rượu Sâm Huỳnh Sơn sản xuất chuẩn bị đưa ra thị trường
Ông Hồ Cảnh Sơn cho biết, hiện nay các loại rượu sâm Huỳnh Sơn đang sản xuất và đưa ra thị trường năm 2026 gồm: Rượu sâm Bình Gia Nghĩa tửu; Huỳnh Sơn Vương Tửu; Nữ Hoàng Sâm; Ngũ Sâm Hợp Nhất Vị; Huỳnh Sâm Vân Mọng Tửu và các loại chức năng thực phẩm từ cây sâm Huỳnh Sơn như Sâm mật ong; Sâm nhung hưu; Sâm yến; Cao sâm kết hợp nhung hưu, tổ yến, hải mã…
Chia tay với Đảo Ngọc vào buổi chiều cuối đông trong tiết trời se lạnh, nhưng trong lòng tôi cảm thấy ấm áp bởi những lời tâm sự đầy tự tin và niềm hy vọng của ông Hồ Cảnh Sơn: “Qua phân tích và kiểm định của các cơ quan chức năng, nhà khoa học trong và ngoài nước đánh giá về các chất dinh dưỡng có giá trị cho sức khỏe con người trong Sâm Huỳnh Sơn, tôi nghĩ rằng hiện nay Phú Quốc đã có thêm đặc sản mới được phát hiện, trồng và chiếc xuất từ chính cây sâm quý tại địa phương và rượu Sâm Huỳnh Sơn Phú Quốc chính là một trong những đặc sản mới đó. Vì vậy tôi rất mong Lãnh đạo và các Nhà quản lý quan tâm tạo điều kiện để sản phẩm Sâm Huỳnh Sơn sẽ là món quà quý của du khách trong và ngoài nước mỗi khi đến Phú Quốc-An Giang”.