Giá trị nổi bật của Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình

Phong cảnh non nước hữu tình của Khu bảo tồn.

Như vậy, đến thời điểm này, tỉnh Tuyên Quang đã có 3 di tích quốc gia đặc biệt, gồm 2 di tích lịch sử cách mạng là Tân Trào (Sơn Dương) và Kim Bình (Chiêm Hóa) và 1 danh lam thắng cảnh Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình. Ông Khổng Văn Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Na Hang cho biết, Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình có diện tích bảo vệ trên 61.300 ha, trong đó có 8.000 ha vùng lòng hồ, nằm ở 14 xã, thị trấn thuộc 2 huyện Na Hang và Lâm Bình.

Khu bảo tồn nằm giữa những cánh rừng đại ngàn dọc đôi bờ sông Gâm và sông Năng, có hệ sinh thái đa dạng với nhiều loài động, thực vật quý hiếm, hệ thống hang động độc đáo, kỳ thú; có hệ động vật phong phú và đa dạng sinh học về thành phần, chủng loại, cũng như về số lượng cá thể. Cho đến nay, các nhà khoa học đã xác định được trên 2.000 loài thực vật, nhiều loại được ghi trong Sách đỏ Việt Nam như: Trai, nghiến, lát hoa, đinh, thông tre, hoàng đàn, trầm gió, nhiều loài lan hài, cây thuốc quý...

Tuy chưa điều tra đầy đủ nhưng khu bảo tồn bước đầu đã ghi nhận được 88 loài thú, 294 loài chim, 30 loài bò sát và 18 loại lưỡng cư, 300 loài bướm, 40 loài dơi, hàng nghìn loại cá, trong đó có cá dầm xanh, anh vũ, lăng, chiên, bỗng. Nhiều loài động vật trong khu bảo tồn được ghi trong Sách đỏ Việt Nam, Sách đỏ thế giới. Tại đây có 8 loài khỉ, trong đó voọc mũi hếch, voọc đen má trắng thuộc loại quý hiếm. Quỹ Bảo tồn thế giới của Mỹ (WWF-US) đã xác định đây là một trong những hệ sinh thái có giá trị đa dạng sinh học cao nhất trên thế giới. 

Voọc mũi hếch - động vật đặc hữu vùng rừng núi Na Hang, Lâm Bình.

Năm 1992, vùng rừng nhiệt đới trên núi đá vôi ở huyện Na Hang đã gây ra sự chú ý lớn đối với các nhà khoa học trong việc tái phát hiện quần thể voọc mũi hếch. Đây là loài linh trưởng đang trong tình trạng rất nguy cấp trên toàn cầu, có tên trong Sách đỏ thế giới. Để có căn cứ bảo tồn nghiêm ngặt loài voọc mũi hếch, Tổ chức PRCF Việt Nam (Tổ chức Con người - Tài nguyên và Bảo tồn Việt Nam) phối hợp với huyện Na Hang, Lâm Bình đã có chuyến khảo sát thực địa tại khu vực. Trong thời gian khảo sát, đoàn đã phát hiện ra một số dấu hiệu để lại của voọc mũi hếch. Theo Kiểm lâm địa bàn số lượng voọc ở khu bảo tồn lên đến hàng trăm con, sống tập trung thành đàn đông nhất cả nước.  

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Công Thung, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẳng định, khu bảo tồn thiên nhiên Ba Bể - Na Hang đủ các tiêu chí đề cử là di sản thiên nhiên thế giới. Hiện nay, hồ sơ khoa học của khu bảo tồn đang được các nhà khoa học chuyên ngành hàng đầu của Việt Nam phối hợp với 2 tỉnh tiến hành xây dựng, hoàn thiện để trình UNESCO. Thủ tướng Chính phủ công nhận Khu bảo tồn Na Hang, Lâm Bình là Danh thắng Quốc gia đặc biệt là bước đầu để hiện thực hóa hành trình đến danh hiệu cao quý là Di sản thiên nhiên thế giới. 

Phó Chủ tịch UBND huyện Na Hang, Trưởng Ban Quản lý Khu du lịch sinh thái Na Hang Nguyễn Việt Hùng cho biết, năm 2018, tổng lượng khách du lịch đến Na Hang, Lâm Bình đạt trên 250 nghìn lượt khách, tăng khoảng 15% so với năm 2017. Đây là một tín hiệu vui với du lịch Na Hang và Lâm Bình, đặc biệt Xuân Kỷ Hợi 2019 này, nhân dân 2 huyện vui mừng đón danh hiệu cao quý của Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Khu bảo tồn là Danh thắng Quốc gia đặc biệt sẽ nâng du lịch của địa phương lên một tầm cao mới. 

Chị Lý Thị Thu Trang, thôn Nặm Đíp, xã Lăng Can (Lâm Bình) phấn khởi nói, chị và người dân rất vui khi Khu bảo tồn được công nhận Danh thắng Quốc gia đặc biệt. Chị và mọi người sẽ cùng nhau giữ gìn khu bảo tồn để nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển du lịch, nâng cao đời sống.

Với vẻ đẹp được thiên nhiên ban tặng và những giá trị sinh thái đặc biệt, chắc chắn Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình sẽ trở thành trọng điểm du lịch của tỉnh trong tương lai không xa. Từ đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, nhất là trong lĩnh vực du lịch.