Truyền thống và Phát triển - Hội tụ tinh hoa bản sắc Việt

https://doithoaiphattrien.vn

VIẾT CHO NGÀY 8/3 TRONG THỜI ĐẠI SỐ

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và các nền tảng mạng xã hội, cách xã hội nhìn nhận và tôn vinh phụ nữ trong dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3) cũng có nhiều thay đổi đáng chú ý. Không gian mạng đã trở thành một “không gian văn hóa” mới, nơi những thông điệp tri ân, sự chia sẻ cảm xúc và những câu chuyện về phụ nữ được lan tỏa rộng rãi hơn bao giờ hết.
ảnh Viber 2026 03 07 14 58 08 407
Nhà báo Hàn Vũ Linh

Mỗi dịp 8/3, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay Instagram thường ngập tràn những lời chúc tốt đẹp, những hình ảnh vui nhộn, những video sáng tạo mà nam giới gửi tới mẹ, vợ, chị em gái, đồng nghiệp nữ hay những bé gái trong gia đình. Những bó hoa, bữa cơm gia đình, những dòng trạng thái bày tỏ lòng biết ơn không chỉ là sự tri ân cá nhân, mà còn góp phần tạo nên một không gian văn hóa tích cực, hướng sự quan tâm của xã hội đến vai trò và đóng góp của phụ nữ.

Ở góc độ tích cực, mạng xã hội đã mở rộng đáng kể cách thức tôn vinh phụ nữ. Nhiều câu chuyện đời thường trước đây ít được chú ý nay có cơ hội được lắng nghe và chia sẻ. Những câu chuyện về người mẹ tần tảo, người vợ đồng hành cùng gia đình, nữ công nhân, nữ doanh nhân hay nữ cán bộ vượt khó trong công việc được kể lại qua các bài viết, video, chương trình trò chuyện trực tuyến. Những hình ảnh đó giúp xã hội nhìn nhận phụ nữ đa chiều hơn, từ sự dịu dàng trong gia đình đến bản lĩnh trong công việc và đóng góp xã hội. Không gian số vì vậy đang góp phần tái định nghĩa vai trò của phụ nữ trong xã hội hiện đại, dựa trên nền tảng bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ, thay vì chỉ bó hẹp trong những khuôn mẫu truyền thống.

Tuy nhiên, cùng với sự lan tỏa của mạng xã hội, một hiện tượng cũng cần được nhìn nhận một cách thận trọng: đó là việc xuất hiện ngày càng nhiều các hình mẫu phụ nữ thành đạt và “hoàn hảo”. Những hình ảnh về người phụ nữ thành công trong sự nghiệp, chu toàn gia đình, xinh đẹp và luôn tích cực có thể mang lại nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều người, đặc biệt là phụ nữ trẻ. Khi xã hội tôn vinh những người phụ nữ dám học tập, khởi nghiệp, làm chủ cuộc đời mình, điều đó cũng góp phần khẳng định vị thế và năng lực của phụ nữ trong bối cảnh hiện đại.

Mặt khác, mạng xã hội cũng giúp đa dạng hóa hình mẫu phụ nữ. Không chỉ là người phụ nữ truyền thống hy sinh vì gia đình, mà còn là nữ lãnh đạo, nhà khoa học, vận động viên, người sáng tạo nội dung, hay nữ doanh nhân thành đạt. Sự đa dạng này mở rộng không gian lựa chọn vai trò và giá trị cho phụ nữ, giúp mỗi người tìm thấy con đường phù hợp với năng lực và hoàn cảnh của mình.

Tuy vậy, khi những hình mẫu “hoàn hảo” được lặp lại quá nhiều theo một chuẩn mực xã hội mới đang định hình, vô tình có thể tạo ra áp lực so sánh giữa các nhóm phụ nữ trong xã hội. Việc đồng thời kỳ vọng phụ nữ phải thành công trong sự nghiệp, chu toàn gia đình, giữ gìn ngoại hình và luôn tích cực có thể dẫn đến những gánh nặng tâm lý không nhỏ. Dưới góc độ xã hội học, đây là hiện tượng chuẩn hóa “lý tưởng”, khi một số hình ảnh tiêu biểu bị nâng lên thành tiêu chuẩn phổ quát. Vì vậy, điều quan trọng không phải là loại bỏ những hình mẫu tích cực, mà là nhìn nhận sự tích cực của phụ nữ trong sự đa dạng của từng hoàn cảnh và tôn trọng những lựa chọn khác nhau của họ. Đặc biệt, để có những người phụ nữ “hoàn hảo”, rất cần sự đồng hành và hỗ trợ nhiều hơn từ phía nam giới.

Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng đang làm thay đổi đáng kể cách phụ nữ hiện diện trong không gian công cộng. Nếu trước đây tiếng nói của phụ nữ thường bị giới hạn trong những khuôn khổ nhất định, thì ngày nay không gian số cho phép họ kết nối rộng rãi, xây dựng mạng lưới cộng đồng và tham gia đối thoại xã hội một cách chủ động. Phụ nữ có thể chia sẻ quan điểm, bày tỏ chính kiến về các vấn đề gia đình, nghề nghiệp, chính sách hay bình đẳng giới mà không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý hay cấu trúc truyền thông truyền thống.

Không gian mạng cũng mở ra nhiều cơ hội mới để phụ nữ khẳng định bản thân. Họ có thể xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển kinh doanh trực tuyến, trở thành nhà sáng tạo nội dung, diễn giả, chuyên gia hay người có ảnh hưởng trong cộng đồng. Điều này góp phần chuyển dịch hình ảnh người phụ nữ từ vai trò thụ động sang vai trò chủ thể tích cực của đời sống kinh tế – xã hội.

Tuy nhiên, sự mở rộng không gian thể hiện cũng đi kèm với những thách thức không nhỏ. Phụ nữ trên mạng xã hội thường dễ trở thành đối tượng của bạo lực ngôn từ, định kiến giới hay những sự soi xét khắt khe hơn so với nam giới. Vì vậy, cùng với việc trao quyền cho phụ nữ trên không gian số, xã hội cũng cần xây dựng những cơ chế bảo vệ và nâng cao văn hóa ứng xử trên mạng, để phụ nữ có thể phát huy vai trò của mình một cách an toàn và bền vững.

Để việc tôn vinh phụ nữ trên không gian mạng trở nên thực chất hơn, , cần chuyển từ những thông điệp mang tính cảm xúc bề mặt sang những thông điệp có chiều sâu về quyền, cơ hội và giá trị của phụ nữ. Lời chúc, bó hoa hay những hình ảnh đẹp là cần thiết, nhưng nếu chỉ dừng lại ở biểu tượng thì rất dễ rơi vào hình thức.

Sự tôn vinh thực sự cần gắn với hành động cụ thể. Nam giới, với tư cách là bạn đời, đồng nghiệp, nhà quản lý và công dân, cần thể hiện sự thấu cảm và chia sẻ thực chất hơn, từ việc nhà, chăm sóc con cái đến việc tạo điều kiện để phụ nữ phát triển nghề nghiệp và tham gia lãnh đạo. Khi trách nhiệm gia đình và xã hội được chia sẻ công bằng, những lời chúc mới mang ý nghĩa bình đẳng thực sự.

Không gian mạng cũng nên lan tỏa nhiều hơn các câu chuyện về sự đồng hành, hợp tác và tôn trọng giữa nam và nữ, thay vì chỉ ca ngợi sự hy sinh. Tôn vinh phụ nữ không phải là củng cố khuôn mẫu “giỏi việc nước, đảm việc nhà”, mà là tạo điều kiện để họ được lựa chọn con đường của mình, được phát triển và được ghi nhận đúng với năng lực.

Bên cạnh đó, sự tôn vinh thực chất phải đi đôi với bảo vệ phụ nữ. Không chỉ bảo vệ trước bạo lực thể chất, mà còn trước bạo lực ngôn từ, định kiến giới và các hành vi xâm hại trên không gian mạng. Cần có cơ chế pháp lý nghiêm minh, văn hóa ứng xử văn minh và sự lên tiếng kịp thời của cộng đồng để phụ nữ được an toàn cả trong đời thực lẫn môi trường số.

Khi lời chúc đi kèm với sự chia sẻ trách nhiệm, thay đổi hành vi và cam kết bảo vệ phụ nữ mỗi ngày, thì Ngày 8/3 trên không gian mạng mới thực sự trở thành biểu hiện của tiến bộ xã hội, chứ không chỉ dừng lại ở một nghi thức mang tính hình thức.
 

Tác giả bài viết: Hàn Vũ Linh

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây