Dấu ấn Bắc Bộ

Cổng làng - địa giới khẳng định không gian sống và quyền uy của một ngôi làng, công trình kiến trúc cổ lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa ở mỗi làng quê vùng Bắc Bộ. 

 Phía sau mỗi cánh cổng làng ấy là những phong tục, tập quán lâu đời ở những ngôi làng Việt.

 Những lễ hội cổ truyền đang được nhân dân gìn giữ và tổ chức hằng năm ở các làng xã, hầu hết đều gắn với ý nghĩa cao đẹp, tưởng nhớ các vị anh hùng có công với đất nước, làng xã, đồng thời phản ánh đậm nét tinh thần gắn kết cộng đồng, đời sống tín ngưỡng của nhân dân địa phương.

 Gắn kết với cổng làng là cây đa, bến nước, sân đình - những biểu tượng văn hóa, lịch sử lâu đời về truyền thống làng quê Việt Nam.

Nổi bật trong các biểu tượng đó là đình Mông Phụ, làng Đường Lâm (Sơn Tây – Hà Nội), xây dựng năm 1533. Đình thờ thần Tản Viên Sơn Thánh, là một trong bốn vị thánh bất tử của người Việt Nam. 

 Một ngôi đình cổ tiêu biểu khác đó là đình Chu Quyến, xã Chu Minh, huyện Ba Vì, Hà Nội (xây dựng cuối thế kỷ XVII), trung tâm hành chính, văn hóa xã hội của làng này, hiện lưu giữ nhiều tầng lớp văn hóa về văn hóa Việt Nam qua chiều dài lịch sử.

Làng Nôm, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, một làng cổ trù phú nổi bật ở vùng Bắc bộ, đến nay vẫn lưu giữ những nét cổ kính về một làng quê Việt với cổng làng, giếng nước, sân đình, chùa Nôm, các công trình cổ. 

 9 nhịp cầu đá làng Nôm.

 Giếng nước cổ trong không gian văn hóa thuần Việt làng Nôm.

 Bên cạnh những công trình mang tính thiết chế của làng như: Cây đa, bến nước, sân đình, hầu như ở làng nào cũng có chùa. Chùa biểu tượng tín ngưỡng của cả làng, hầu như không một làng quê Bắc bộ nào lại không có chùa thờ Phật.

 Chùa Bối Khê, xã Tam Hưng (Thanh Oai – Hà Nội) là một công trình cổ bậc nhất vùng Bắc Bộ (năm 1338, thời Trần). Chùa thờ Phật, Tam Tòa Thánh Mẫu, thờ Đức thánh Bối Nguyễn Đình An hiện lưu giữ nhiều dấu ấn về thiền phái Trúc Lâm, Đạo giáo, Khổng giáo.

 Một nét bình dị của làng quê Việt Nam.

 Theo số liệu thống kê, nước ta có gần 9.000 lễ hội, từ lễ hội đình, làng đến các lễ hội truyền thống, văn hóa lớn, các lễ hội hòa quyện những phong tục, tập quán, tín ngưỡng, các di sản văn hóa vật thể ở làng quê Bắc bộ, cùng tạo một mạch nguồn văn hóa Việt chảy mãi không bao giờ cạn.