Truyền thống và Phát triển - Hội tụ tinh hoa bản sắc Việt

https://doithoaiphattrien.vn

THÚ CHƠI NGƯỜI HÀ NỘI: GIỮ KÝ ỨC VĂN HÓA BẰNG NHỮNG TRANG SÁCH CỔ

Có những thú chơi không ồn ào, không phô trương, nhưng lại bền bỉ đi cùng năm tháng phát triển của một đô thị. Bên cạnh thú chơi hoa, chơi cây, chơi đồ cổ… giữa lòng Hà Nội ngày càng trở nên chật chội và vội vã, vẫn có những con người âm thầm, lặng lẽ đi tìm, gìn giữ và nâng niu những cuốn sách cũ, như giữ lại một phần ký ức của thành phố. Thú chơi sách, vì thế, không chỉ là nhu cầu hay sở thích, mà là một nếp sống nho nhã, thanh lịch của người Hà Nội, nơi tri thức gắn liền với ký ức thời gian trên từng trang giấy đã ngả màu.
 
1. Sự hình thành của “thú chơi” đặc biệt
Thú chơi sách của người Hà Nội hình thành vào khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, khi chữ quốc ngữ dần phổ biến và công nghệ in ấn phát triển mạnh mẽ. Trước đó, người xưa chủ yếu chơi chữ, chơi thư pháp, nâng niu từng nét mực, từng tờ giấy, từng bức tranh cổ, rồi treo nơi trang trọng trong nhà như một cách gìn giữ di sản Nho học và giáo dục con cháu.

Khi những bản sách in xuất hiện, cùng với sự hình thành của đời sống thị dân, sách dần trở thành một thú chơi mới vừa tao nhã, vừa giàu tri thức, mang đậm ảnh hưởng của văn hóa phương Tây. Từ đó, thú chơi sách không chỉ là việc đọc, mà còn là cách người Hà Nội lựa chọn, lưu giữ và thể hiện “gu” văn hóa của mình.

Ban đầu, sách đến với cư dân Hà Thành như một sự khám phá tự nhiên của trí tuệ và cảm xúc. Người đọc tìm đến ngôn ngữ, say mê từng con chữ, từng câu chuyện, như cách đối thoại với thế giới của những người viết ở những phương trời xa. Giới trí thức Hà Nội dần mở lòng với sách dịch, với những nền văn hóa xa lạ để rồi đắm mình trong các tác phẩm văn học kinh điển và trước tác triết học phương Tây.

Những cuốn sách như Ba chàng ngự lâm của Alexandre Dumas, Những người khốn khổ của Victor Hugo, Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle, Robinson Crusoe của Daniel Defoe hay Cuốn theo chiều gió của Margaret Mitchell… lần lượt mở ra trước mắt họ không chỉ những câu chuyện, mà là cả một chân trời văn hóa rộng lớn nơi con người, lịch sử và những miền đất xa xôi được tái hiện qua từng trang sách.

Qua những trang sách ấy, người Việt không chỉ tiếp nhận tri thức, mà còn tiếp nhận tinh thần nhân văn của văn học phương Tây, những tư tưởng lớn về con người và xã hội. Những quan niệm về tự do, bình đẳng, bác ái trong tư tưởng của Montesquieu, Rousseau… dần dần thấm sâu vào đời sống sinh hoạt của những “sĩ phu Bắc Hà”, góp phần hình thành nên một lớp thị dân mới, vừa tiếp nối truyền thống, vừa mở ra những cách nghĩ khác về cá nhân và xã hội.

Sách không chỉ để đọc cho vui, mà thực tế là để khai mở con đường khoa học, tình yêu và chân lý. Trong tinh thần ấy, tư tưởng “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” của Phan Chu Trinh như ngọn cờ dẫn dắt và điểm tựa cho người đọc sách. Những cuốn sách vì thế không chỉ nằm trong trang giấy, trên kệ sách mà bước ra thành người bạn đồng hành, dẫn dắt con người bước vào những chân trời tỉnh thức, vừa mới mẻ, vừa lạ lẫm lại vừa cuốn hút không ngừng. Từ đó, việc đọc không còn là nghĩa vụ học hành, mà trở thành niềm vui, thói quen và nhu cầu tự thân vận động trong đời sống tinh thần cộng đồng và xã hội.

Những tác phẩm nước ngoài không chỉ mang đến tri thức, mà còn truyền cảm hứng sáng tạo, góp phần làm nên một thời kỳ rực rỡ của văn học, thi ca và tư duy phê bình, triết luận ở Việt Nam. Từ việc đọc, học, chịu ảnh hưởng, một đời sống học thuật nội sinh dần hình thành ở Hà Nội.

Trong lĩnh vực thi ca, phong trào Thơ Mới nở rộ với hàng trăm tác giả, trong đó có những tên tuổi tiêu biểu như Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử… Với văn xuôi, các nhà văn như Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, cùng với nhóm Tự Lực văn đoàn đã tạo nên những sắc thái đa dạng phản ánh xã hội và con người Việt Nam trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ.

Không gian sáng tạo ấy tiếp tục lan tỏa sang các lĩnh vực nghệ thuật khác như âm nhạc có Văn Cao với những tác phẩm vừa lãng mạn vừa mang tinh thần thời đại, hội họa có Bùi Xuân Phái với những nét vẽ phố cổ Hà Nội trầm mặc, giàu chiều sâu ký ức…Tất cả góp phần định hình diện mạo văn hóa đặc sắc, nơi truyền thống và hiện đại gặp gỡ, đối thoại và bổ sung cho nhau qua những trang giấy.

Ở lĩnh vực tư tưởng, việc khảo cứu và diễn giải lại các trước tác cổ phương Đông như Kinh Dịch, Tứ thư, Ngũ kinh, đồng thời tiếp cận các triết gia phương Tây từ cổ đại như Plato, Aristotle đến cận hiện đại như Immanuel Kant, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Karl Marx, Friedrich Nietzsche… đã mở ra những không gian suy tưởng mới, góp phần hình thành nền tảng triết luận hiện đại ở Việt Nam. Bên cạnh đó, những biến chuyển lớn của khu vực, đặc biệt là Minh Trị Duy Tân ở Nhật Bản và các phong trào Duy tân trong khu vực, qua sách vở đã trở thành những hình mẫu thực tiễn, gợi mở cho giới trí thức Việt Nam về con đường canh tân đất nước.

Từ sách, đời sống học thuật, sáng tạo dần mở rộng sang một bước phát triển mạnh mẽ hơn với các ấn phẩm báo chí như Nam Phong tạp chí, Phụ nữ tân văn, Đông Dương tạp chí, Phong Hóa, Ngày Nay… Không chỉ là diễn đàn công luận sôi động, báo chí còn góp phần định hình nền văn hóa đọc đặc sắc và đối thoại mới giữa các tầng lớp xã hội.

Ở trung tâm của bức tranh học thuật và thực hành văn hóa phong phú ấy, sách không chỉ là phương tiện, công cụ mà còn là con đường truyền tải tri thức, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và lưu giữ những giá trị tinh hoa qua các thế hệ người Hà Nội.

Chơi sách dần hình thành như một thú chơi tao nhã, tự nhiên của người kinh kỳ, trước hết trong giới trí thức cấp tiến, rồi từ tầng lớp thượng lưu, tinh hoa lan rộng ra học sinh, sinh viên, cả giới thương nhân và những người lao động bình dân. Người ta mua sách, đọc sách, giữ sách như báu vật trong gia đình, kể cho nhau nghe những câu chuyện đã đọc, thuộc lòng những đoạn văn, câu thơ, khoe với nhau những trang sách quý. Từ những buổi “trà dư tửu hậu” đến những cuộc đàm đạo học thuật, dù chính thức hay không chính thức, người ta cùng nhau bình luận nội dung, chia sẻ cảm nhận, thậm chí cả những hình minh họa trong sách.

Thói quen tìm sách và đọc sách tạo nên nhu cầu cao hơn khi những thị dân ngày càng mong muốn tìm kiếm, sở hữu và gìn giữ sách theo những cách rất riêng của mình. Người ta bắt đầu đi tìm những cuốn sách yêu thích, săn lùng cho bằng được những cuốn sách cổ, các phiên bản in cũ, bản giới hạn, hay những ấn bản được thiết kế độc đáo bởi các họa sĩ tài danh… từng bước hình thành những không gian thư viện gia đình, gia tộc qua những tủ sách đa dạng và đặc sắc.

Thời gian trôi đi, những cuốn sách cũ dần in dấu năm tháng: ngả màu, sờn gáy, giấy ố vàng. Có cuốn bị mối mọt gặm nhấm, có dòng chữ mờ đi, nhòe dần, có trang quan trọng đã rách… Nhưng giá trị của sách không vì thế mà phai nhạt. Ngược lại, mỗi cuốn sách như mang một linh hồn riêng, là chứng tích của lịch sử và của những đời người đã đi qua. Sách không còn là vật thể vô tri, mà là nơi hội tụ trí tuệ và tình cảm của người viết, của người đọc và của cả những người gìn giữ nó qua thời gian.

Vì vậy, “sách càng cổ lại càng quý”  như một nhận định quen thuộc của những người chơi sách. Không phải bởi lớp giấy cũ, sờn rách bên ngoài, mà bởi giá trị bên trong và những hành trình của sách: từ hoàn cảnh ra đời, quá trình in ấn, xuất bản cho đến những dấu vết lặng lẽ của người đọc, người lưu giữ sách để lại qua từng thời kỳ.

2. Chơi sách – một thú chơi khác biệt nhưng không kém công phu

Chơi sách có nét tương đồng với chơi đồ cổ, nhưng cũng có những khác biệt rất rõ. Nếu việc sưu tầm sách không quá khó, thì việc bảo quản lại là một thử thách lớn. Sách phải đối diện với mối mọt, với thời gian, với độ ẩm, và cả giới hạn không gian trong những ngôi nhà chật chội trên phố cổ Hà Nội.

Bởi vậy, không phải ai cũng dám chơi sách. Nhưng những người đã bước vào thú chơi này thường rất “sang” không chỉ ở khả năng chi trả, mà còn ở sự đầu tư về thời gian, công sức và sự kiên nhẫn. Giá trị của sách không nằm ở tiền bạc đơn thuần, mà nằm ở hành trình nắm giữ và gìn giữ. Người chơi sách sẵn sàng mua về những cuốn sách cũ, rồi bỏ công đóng lại bìa, phục chế, cắt dán từng trang, đặt vào những tủ sách được thiết kế trang trọng trong nhà. Mỗi cuốn sách không chỉ để đọc, mà còn để “bày”, để “ngắm” và hơn thế, là để kể một câu chuyện rất riêng của những người sưu tầm.

Theo anh Phượng Hùng, một nhà nghiên cứu, người làm công tác bảo tàng, đồng thời cũng là một “dân chơi” sách chuyên nghiệp lâu năm ở Hà Nội, đã là người chơi sách thì trước hết phải có sách để chơi, phải biết tìm, biết mua, biết bảo quản sách đúng cách. Nhưng có sách thôi chưa đủ. Sách là “con chữ”, mà chữ nghĩa thánh hiền thì không thể đùa được. Người chơi sách phải biết đọc, biết thưởng thức cái hay, cái đẹp trong từng trang sách, biết cảm nhận những giá trị đạo lý, chiều sâu tâm hồn của người trí thức và những chuẩn mực chân – thiện – mỹ được gửi gắm trong đó.

Đọc rồi, hiểu rồi, lại phải có tư duy để phân loại, sắp xếp thành hệ thống, thành những bộ sưu tập có ý thức và có giá trị. Không dừng lại ở đó, người chơi sách còn phải biết “chăm” sách biết “sửa”, biết “bồi”, biết “vá” khi sách hư hỏng, như cách người ta gìn giữ một vật quý, anh Phượng Hùng cho biết.

Và cũng theo anh, chơi sách không phải là một hành trình đơn độc. Người chơi sách còn phải biết mở rộng giao du, kết nối, trao đổi học thuật với giới trí thức, để từ những cuốn sách mình đang có, tiếp tục làm dày thêm giá trị không chỉ cho riêng mình, mà cho cả một cộng đồng cùng yêu sách.

Nhiều gia đình coi sách như gia bảo, truyền lại cho con cháu với ý nghĩa tinh thần thay cho vật chất. Có những bộ sách đi qua hai, ba thế hệ, mang theo không chỉ dấu vết của thời gian mà còn cả ký ức gia đình. Sách trở thành một tài sản tinh thần vô giá thứ mà những giá trị vật chất khác khó có thể so sánh.

Với người chơi sách, việc săn tìm tác phẩm là thú vui thường nhật, nhưng cũng đầy khó khăn. Những người chơi sách lâu năm vẫn kháo với nhau rằng, sách quý không phải cứ có tiền là mua được, mà phải “có duyên”.  Đôi khi, cùng một tác phẩm, người chơi có thể đi săn lùng nhiều bản khác nhau: bản dịch, bản in đầu, bản hiếm, bản có sai khác về nội dung hay hình thức. Đặc biệt, những cuốn sách có bút tích của tác giả, hay lời đề tặng giữa bạn bè, càng trở nên quý giá, giới chơi sách gọi đó là những cuốn sách có “hình xăm”. Những chữ ký, những dòng đề tặng, nhất là của những nhân vật nổi tiếng, khiến cuốn sách trở thành gần như độc bản, và vì thế mang giá trị cao nhất.

3. Trăm ngàn cách chơi sách

Thế giới của người chơi sách vô cùng đa dạng. Có người chơi theo nội dung: văn học, triết học, lịch sử… những gì họ quan tâm, yêu thích. Có người chơi theo thể loại, thậm chí dành cả đời để sưu tầm truyện tranh.

Có những người đi theo một hướng rất riêng: sưu tầm các tác phẩm Việt Nam được dịch ra nước ngoài, dù giá rất cao vẫn cố gắng nhờ bạn bè ở nước ngoài tìm mua để đưa về. Có người lại chơi theo lịch sử, theo niên đại sách, lần theo từng giai đoạn phát triển của xuất bản. Cũng có người chọn sách theo độ nổi tiếng của tác giả, của tác phẩm, coi đó như những “cột mốc” trong hành trình văn hóa.

Trong giới chơi sách, người ta vẫn truyền tai nhau một nguyên tắc: “nhất nguyên, nhì cổ” nghĩa là trước hết cuốn sách phải còn nguyên vẹn, không mất trang, rách bìa hay hư hỏng, rồi mới tính đến yếu tố cổ, tức giá trị niên đại hay tính hiếm. Có người khác lại nhìn sách quý theo những tiêu chí riêng: cổ (niên đại), kỳ (độc đáo, khác biệt), mỹ (hay, đẹp) như một cách định danh tinh tế cho những giá trị mà sách mang lại.

Riêng dòng sách cổ, dân chơi lại phân chia thành nhiều lớp thời gian: từ sách Hán Nôm in mộc bản, sách Quốc ngữ thời kỳ đầu, sách tiền chiến trước 1945, sách giai đoạn trước 1954, sách miền Nam trước 1975, sách thời kỳ bao cấp… Mỗi giai đoạn là một lát cắt lịch sử, mỗi cuốn sách là một dấu tích của thời đại mà số phận nó đi qua.

Không ít người còn dành công sức săn lùng những cuốn sách hiếm như những bản in bị thu hồi, đình bản, hay thậm chí là những bản in lỗi. Với họ, cái “sai” đôi khi lại trở thành cái “độc”, làm nên giá trị không thể thay thế.

Tuy vậy, dù là người chơi chuyên nghiệp hay chỉ mới bước vào thú chơi này, mỗi người đều có một cách riêng để chọn và giữ sách. Và trên hết, với họ, những cuốn sách đang nằm trong tay mình đều là sách quý  không chỉ bởi giá trị thị trường, mà bởi giá trị tinh thần mà mỗi cuốn sách mang theo, lặng lẽ đến và ở lại trong đời sống của người sưu tầm.

Trong đời sống Hà Nội, không gian sách cũ không chỉ là vài quầy hàng lẻ tẻ, mà có những thời điểm trở thành cả những khu“chợ sách” đúng nghĩa. Theo ghi nhận của báo chí, có những phiên chợ quy tụ tới hàng chục nghìn cuốn sách, thuộc đủ lĩnh vực từ văn học, lịch sử đến khoa học, ngoại văn. Có những cuốn sách mua từ đồng nát chỉ vài chục nghìn, nhưng khi gặp đúng người cần, giá trị có thể lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng.

Từ những cửa hàng nhỏ trên phố Bà Triệu, những dãy sách cũ quen thuộc dọc đường Láng, đến các tiệm sách nép mình trên đường Hoàng Hoa Thám… mỗi nơi đều mang một “không khí” riêng. Có nơi xếp sách kín từ nền lên trần, những chồng sách cao quá đầu người, chỉ chừa lại một lối đi hẹp vừa đủ để một người lách qua. Có nơi, ánh đèn vàng hắt xuống những trang giấy đã ngả màu, mùi giấy cũ, mùi thời gian thoang thoảng trong không khí, khiến người ta vừa bước vào đã bất giác chậm lại.

Giữa không gian yên tĩnh của những hiệu sách cũ, đôi khi chỉ nghe thấy tiếng lật sách khẽ khàng, tiếng giấy cọ vào nhau rất nhẹ, một thứ âm thanh rất riêng, chỉ thuộc về những người mê sách. Ở đó, thời gian dường như trôi chậm hơn, đủ để người ta tìm lại một phần ký ức của mình qua từng trang giấy.

Theo năm tháng, một “bản đồ” riêng của người chơi sách Hà Nội cũng dần hình thành và gần như không đổi. Những hiệu sách cũ như Bạch Mai, Cường Vespa, ông Điền, ông Cảnh ở Bát Đàn, hay những cửa hàng nhỏ nằm sâu trong các con phố, đã trở thành những địa chỉ quen thuộc, nơi người ta không chỉ mua bán, trao đổi, mà còn tìm thấy nhau trong cùng một niềm say mê lặng lẽ, trong những tiếng cười rôm rả hay những cuộc bàn luận dường như không bao giờ dứt.

Thị trường mua bán, trao đổi sách cũ vì thế cũng dần phát triển, đáp ứng một nhu cầu rất thật của người chơi sách Hà Nội. Không chỉ tồn tại trong các cửa hàng truyền thống, thị trường này còn mở rộng mạnh mẽ trên không gian số, qua các hội nhóm, diễn đàn nơi những người yêu sách tìm thấy nhau, kết nối, trao đổi và chia sẻ những cuốn sách quý theo cách rất riêng. Đã có một thời, những người chơi sách từng lập diễn đàn sachxua.net để quy tụ, đàm luận về tác giả, tác phẩm và những cuốn sách hiếm. Diễn đàn ấy nay không còn nữa, nhưng ký ức về một cộng đồng mê sách gắn bó, say sưa trao đổi từng chi tiết nhỏ vẫn còn ở lại trong lòng nhiều người.

Suy cho cùng, người ta tìm đến hiệu sách cũ không phải để tỏ ra “sành điệu”, cũng không đơn thuần vì tâm lý “đồ cũ rẻ hơn đồ mới”, mà bởi phía sau những vất vả, nhọc nhằn của đời sống, sách vẫn là một “liều thuốc” tinh thần vô giá,  nơi con người tìm thấy niềm vui, sự an ủi, sự đồng cảm và cả khả năng soi chiếu lại chính mình giữa một xã hội luôn vận động và đổi thay.

4. Thú chơi chưa từng đứt đoạn

Trong nhịp sống hiện đại, khi công nghệ số đang từng ngày thay đổi thói quen đọc, thú chơi sách tưởng như sẽ mai một. Nhưng thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Chơi sách vẫn tồn tại như một niềm đam mê bền bỉ, một thú chơi văn hóa không dứt của giới tinh hoa Hà Nội.

Bước vào xã hội 4.0 xã hội mạng, nhưng hình như vẫn còn đâu đó một thế hệ trẻ Hà Nội lặng lẽ học cái cách mà thế hệ trước đến với sách. Có những bạn rất trẻ những cũng đã biết bắt đầu, tìm và xây dựng những bộ sưu tập hay những tủ sách đầu tiên của mình.

Và có lẽ, điều đáng nói nhất không nằm ở việc sở hữu bao nhiêu cuốn sách, mà ở cách con người ta đối xử với sách. Giữa một thành phố luôn chật chội và biến động, giữa những lần dọn nhà, chuyển chỗ ở, sách thường là thứ dễ bị bỏ lại, hoặc bị bán đi như những món đồ vô danh. Nhưng cũng chính từ những nơi tưởng như bị lãng quên ấy, những người chơi sách lại tìm đến, có mặt kịp thời để nhặt nhạnh, thu gom rồi lại đặt chúng trở lại ngay ngắn trên những giá sách sang trọng. Vòng quay ấy lặp lại, như một quy tắc tự nhiên khi những giá trị cũ truyền qua nhau từ người cho đến người nhận lại không hề cũ.

Thú chơi sách của người Hà Nội không chỉ là một thói quen, mà là một phong cách sống đáng để chúng ta suy gẫm, để biết yêu và trân quý sách hơn. Trong một thời đại mà mọi thứ có thể nhanh chóng bị thay thế, sách vẫn ở lại, lặng lẽ nhắc con người về những giá trị không thể đo đếm. Sách không nên bị lãng quên chỉ vì đã cũ hay thiếu chỗ cất giữ, bởi mỗi cuốn sách mất đi là một phần ký ức bị đứt gãy. Giữ sách, chơi sách đó không chỉ là gìn giữ một vật thể, mà đó chính là gìn giữ nguồn chảy tâm hồn và văn hóa đến với tương lai.
 
sach1
Bộ sưu tập của một người yêu mến Nam Cao
 
sach2
Những cuốn sách của người chơi luôn hoài niệm và yêu mến nhà xuất bản Kim Đồng
 
sach3
 
sach4
 
sach5
Bộ sưu tập độc đáo về những tác phẩm Việt Nam được dịch, in ở nhiều nước trên thế giới
 
sahc6
 
sach7

Anh Nguyễn Phượng Hùng: “chơi” sách phải là người biết “đọc” sách

Anh Nguyễn Phượng Hùng, hiện công tác tại Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng tại Trường Đại học Văn hóa  là một “dân chơi” sách chuyên nghiệp đúng nghĩa của Hà Nội.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức ở phố cổ, anh sớm được nuôi dưỡng trong môi trường học hành, trọng chữ nghĩa. Với anh, đọc sách, mở rộng hiểu biết chưa bao giờ là cách để làm tròn bổn phận hay đáp đền gia đình mà đó là niềm vui, là hạnh phúc rất tự nhiên như một phần bản tính của anh. Từ niềm say mê sách, sự thẩm thấu của văn hóa qua thời gian đã dẫn dắt anh đến cái “duyên”, cái “nghiệp” với sách để rồi thú chơi tưởng như vô tình mà độc đáo ấy trở thành một phần không thể tách rời trong con người anh lúc nào không hay.

Được đào tạo trong lĩnh vực bảo tàng, văn hóa, công việc của anh gắn với nghiên cứu khoa học, nhưng sách với anh không chỉ để phục vụ nghề nghiệp. Đó là một phần đời sống – nơi mỗi cuốn sách đều mang theo một giá trị văn hóa cần được gìn giữ.

Trong câu chuyện của mình, anh Phượng Hùng không ngần ngại tự nhận mình là một “dân chơi sách chính hiệu”. Nhưng cách anh định nghĩa lại rất khác. Có những cuốn sách anh mua về không phải để đọc, mà để giữ lại ký ức đặc biệt là những cuốn sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng, những cuốn đã từng đi qua tuổi thơ. “Mua lại những cuốn sách cũ ấy, với tôi là để tìm lại một phần thời gian đã qua”, anh nói.

Bộ sưu tập sách Kim Đồng của anh hiện đã lên tới hàng nghìn cuốn, có nhiều cuốn rất hiếm. Bên cạnh đó là một khối lượng lớn sách thuộc lĩnh vực khoa học xã hội, từ tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc học đến nghệ thuật truyền thống. Xuất phát là một người đọc, một người nghiên cứu và giảng dạy, nên với anh, hành trình đến với thú chơi sách không bắt đầu từ sưu tầm, mà bắt đầu từ việc đọc. “Phải đọc, phải giữ sách, rồi mới đến sắp xếp, phân loại. Có lẽ việc đọc và giữ sách đã đến với tôi từ khi còn học lớp 1”, anh chia sẻ. Kiến thức bảo tàng mà anh theo đuổi sau này, theo anh, chỉ giúp hoàn thiện thêm tư duy phân loại, một kỹ năng rất cần thiết với người chơi sách.

Nói về cảm xúc khi tìm được sách quý, anh Hùng không giấu được sự xúc động. Đó là những khoảnh khắc rất riêng khi một cuốn sách cũ bất ngờ gợi lại ký ức, đồng thời lấp đầy thêm một khoảng trống trong bộ sưu tập. Nhưng rồi, như anh thừa nhận, “cuộc sống còn nhiều ưu tư”, nên cảm xúc ấy cũng nhanh chóng qua đi, nhường chỗ cho hành trình tiếp tục tìm kiếm những cuốn sách khác.

Chơi sách, với anh, không chỉ là đam mê mà còn là một sự đầu tư, cả về tài chính lẫn công sức. Có những cuốn phải mua, có những cuốn phải trao đổi, và cũng có những cuốn đến từ sự trân trọng của bạn bè. Nhưng quan trọng hơn cả, theo anh, là “gieo duyên” với kiến thức. Anh kể lại một lần mua được cuốn Nam Phong số đầu tiên, một bản in quý, trong khi chính người bán cũng không nhận ra giá trị thực sự của nó. Với dân chơi sách, những cuộc “săn lùng” như thế vừa là may mắn, vừa là phần thưởng cho sự am hiểu và kiên nhẫn.

Nhưng sau tất cả, anh Hùng cho rằng chơi sách trước hết là để giữ gìn cảm xúc cho chính mình. Còn tương lai, anh không đặt ra những tính toán quá cụ thể. “Nếu có điều kiện, tôi muốn mở một phòng đọc tự do, nơi ai cũng có thể đến đọc, tìm kiếm thông tin, trò chuyện… Còn chi phí thì tùy tâm”. Một mong muốn giản dị, nhưng đủ để thấy, với anh, sách không chỉ để giữ cho riêng mình, mà còn là thứ có thể được sẻ chia.
 
sach8
 
sach9


 

Tác giả bài viết: Hàn Vũ Linh

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây