Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, không ít ngôi chùa ở nước ta đã trở thành căn cứ cách mạng, nơi in ấn tài liệu, nuôi giấu cán bộ, là trạm liên lạc, trạm y tế dã chiến. Những ngôi chùa ấy không chỉ giữ vai trò tâm linh mà còn là pháo đài tinh thần, nơi hội tụ sức mạnh của lòng từ bi và ý chí đấu tranh vì sự tồn vong của quê hương, đất nước.
Cũng có không ít những nhà tu hành từ những ngôi chùa ấy đã “cởi áo cà sa khoác chiến bào” lên đường kháng chiến chống giặc và có cả những người ở lại can đảm, gan góc đối diện với sự sống và cái chết trong cuộc chiến tranh sáng, tranh tối cùng kẻ thù xâm lược. Tìm hiểu nghiên cứu về họ là công việc có ý nghĩa giáo dục vô cùng to lớn.