Trong công tác thi hành án dân sự, mỗi hồ sơ, mỗi dữ liệu, mỗi thông tin nghiệp vụ đều gắn với quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân. Vì vậy, chuyển đổi số ở lĩnh vực này không chỉ là chuyện đưa công nghệ vào công việc hằng ngày, mà còn là yêu cầu về tính chính xác, tính kịp thời, tính minh bạch và trách nhiệm pháp lý. Công nghệ nếu được vận hành tốt sẽ giúp giảm tải thủ công, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả quản lý điều hành tuy nhiên nếu thiếu người có năng lực trình độ và phẩm chất chuyên nghiệp, hiểu nghiệp vụ, hiểu hệ thống và đủ kiên nhẫn hỗ trợ cơ sở, quá trình số hóa rất dễ rơi vào hình thức, khó đạt hiệu quả mong đợi.

      Chính trong yêu cầu mới và nhiệm vụ chính trị đặc biệt đó, vai trò của những cán bộ phụ trách chuyển đổi số, quản trị hệ thống và bảo đảm hạ tầng công nghệ càng trở nên quan trọng. Anh Đỗ Văn Hùng, hiện công tác tại Văn phòng Thi hành án dân sự tỉnh Phú Thọ, là một trường hợp tiêu biểu. Vừa là Thư ký thi hành án dân sự, vừa đảm nhiệm nhiệm vụ quản trị công nghệ thông tin, anh không chỉ làm công việc kỹ thuật đơn thuần, mà còn trực tiếp góp phần bảo đảm cho hoạt động quản lý, điều hành và xử lý nghiệp vụ của đơn vị được vận hành thông suốt trên môi trường số.

     Điểm đáng chú ý ở anh Hùng là nền tảng chuyên môn khá toàn diện: được đào tạo về công nghệ thông tin, đồng thời có kiến thức luật học và lý luận chính trị. Trước khi thực hiện sáp nhập tỉnh, trong nhiều năm công tác tại Vĩnh Phúc, anh Hùng đã được đồng nghiệp biết đến như một đầu mối kỹ thuật tin cậy của Cục Thi hành án dân sự tỉnh. Mỗi khi hệ thống phát sinh vướng mắc, phần mềm nghiệp vụ cần được rà soát, dữ liệu phải đồng bộ đúng hạn, hay cán bộ ở cơ sở cần được hướng dẫn thao tác trên các nền tảng số, anh thường là người được tìm đến. Không phải chỉ vì anh am hiểu máy móc hay có thể xử lý những lỗi kỹ thuật thường gặp, mà quan trọng hơn, anh hiểu rất rõ rằng phía sau mỗi thao tác công nghệ là cả một quy trình nghiệp vụ, một yêu cầu quản lý và một trách nhiệm bảo đảm cho hoạt động thi hành án dân sự được vận hành thông suốt, chính xác, kịp thời.

     Áp lực công việc càng lớn hơn trong giai đoạn Phú Thọ bước vào quá trình sắp xếp, hợp nhất hệ thống trên cơ sở không gian tổ chức mới. Việc đồng bộ dữ liệu, cấp tài khoản, hướng dẫn sử dụng nền tảng số, triển khai các phần mềm chuyên ngành, bảo đảm chữ ký số, vận hành văn bản điều hành điện tử, dịch vụ công trực tuyến và các hệ thống liên quan đòi hỏi khối lượng công việc lớn, cường độ cao và gần như không cho phép sai sót. Với một hệ thống gồm nhiều phòng chuyên môn và các đơn vị khu vực, chỉ một điểm nghẽn kỹ thuật cũng có thể ảnh hưởng tới tiến độ chung.

     Trong bối cảnh ấy, anh Hùng không chỉ làm việc theo giờ hành chính. Có những ngày công việc nối dài từ văn phòng đến các cuộc điện thoại hỗ trợ ngoài giờ, có những buổi tối dành cho việc rà soát dữ liệu, kiểm tra tài khoản, hướng dẫn đơn vị khu vực xử lý tình huống phát sinh. Công việc ấy không hào nhoáng, nhưng đòi hỏi sự cẩn thận, kiên trì, trách nhiệm và đạo đức công vụ cao. Người làm công nghệ trong cơ quan nhà nước, nhất là ở lĩnh vực thi hành án dân sự, nhiều khi không chỉ cần giỏi kỹ thuật mà còn phải đủ bình tĩnh, đủ cẩn trọng và đủ tinh thần phục vụ để đồng hành cùng đồng nghiệp trong từng thay đổi nhỏ của phương thức làm việc.

     Một điểm đáng quý ở anh Hùng là cách tiếp cận chuyển đổi số từ nhu cầu thực tiễn phát sinh trong công việc. Với nhiều năm phụ trách tổng hợp số liệu, anh hiểu rất rõ áp lực của công tác thống kê, báo cáo trong hệ thống thi hành án dân sự. Những bảng biểu, chỉ tiêu, tiến độ tháng, quý, năm nếu làm hoàn toàn thủ công sẽ tốn nhiều thời gian, dễ phát sinh sai lệch và gây áp lực lớn cho cán bộ chuyên môn. Từ thực tế ấy, anh tìm cách ứng dụng công nghệ để chuẩn hóa biểu mẫu, tối ưu thao tác, hỗ trợ tự động hóa một số khâu tổng hợp, qua đó góp phần nâng cao độ chính xác và giảm tải cho các đơn vị.

     Điều quan trọng là những sáng kiến ấy không tách rời thực tiễn. Anh không xây dựng giải pháp từ ý muốn chủ quan của người làm kỹ thuật, mà xuất phát từ câu hỏi rất cụ thể: làm thế nào để cán bộ cơ sở nhập dữ liệu thuận lợi hơn, báo cáo nhanh hơn, số liệu tin cậy hơn và lãnh đạo có căn cứ điều hành kịp thời hơn. Chính cách nghĩ đó khiến công nghệ không còn là một lớp việc thêm vào, mà trở thành công cụ phục vụ trực tiếp cho hiệu quả chuyên môn.

     Bên cạnh công tác thống kê và phần mềm nghiệp vụ, anh Hùng còn tham gia duy trì hoạt động của các kênh thông tin điện tử trong hệ thống thi hành án dân sự Phú Thọ. Những thông tin về hoạt động ngành, thông báo liên quan đến bán đấu giá, thẩm định giá tài sản, danh sách người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành, quyết định thi hành án hành chính và các nội dung công khai khác đều cần được cập nhật đúng quy định, đúng thời hạn. Trong lĩnh vực tư pháp, công khai thông tin không chỉ là yêu cầu quản trị mà còn là biểu hiện của minh bạch, kỷ cương và trách nhiệm trước người dân. Vì thế, phía sau những dữ liệu được đưa lên hệ thống là rất nhiều thao tác của người công chức thầm lặng: kiểm tra, đối chiếu, cập nhật, bảo đảm an toàn thông tin, hạn chế sai sót, duy trì đường truyền, xử lý sự cố, hỗ trợ hội nghị trực tuyến, camera giám sát, mạng nội bộ và nhiều công việc kỹ thuật khác. Những việc ấy tưởng nhỏ, nhưng nếu không có người làm chắc tay, cả guồng vận hành có thể bị chậm lại.

     Đặc biệt, chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước hiện nay không chỉ là chuyện của máy móc và phần mềm, mà còn là quá trình thay đổi thói quen làm việc của con người. Không phải cán bộ nào cũng có cùng mức độ thành thạo công nghệ. Có người tiếp cận rất nhanh, nhưng cũng có người, nhất là những cán bộ đã quen với phương thức làm việc truyền thống, cần được hướng dẫn từng bước. Anh Hùng vì thế nhiều khi trở thành người “dẫn đường” rất kiên nhẫn. Sự kiên nhẫn ấy có ý nghĩa lớn hơn một thao tác kỹ thuật. Nó giúp đồng nghiệp bớt tâm lý ngại công nghệ, bớt sợ sai, bớt cảm giác bị bỏ lại trong quá trình đổi mới. Một nền tảng số chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi người sử dụng cảm thấy có thể làm chủ nó. Và để có được điều đó, rất cần những cán bộ vừa hiểu hệ thống, vừa biết giải thích giản dị, vừa sẵn sàng đồng hành với từng đơn vị.

     Đến nay, khối lượng lớn hồ sơ thi hành án của Phú Thọ đã được cập nhật trên nền tảng số. Kết quả đó là nỗ lực chung của toàn ngành, nhưng trong đó có phần đóng góp bền bỉ của những cán bộ kỹ thuật, nghiệp vụ như anh Hùng. Anh không đứng ở vị trí dễ được chú ý nhất, nhưng lại có mặt ở nhiều điểm then chốt của quá trình vận hành: từ dữ liệu, phần mềm, hệ thống điều hành, an toàn thông tin đến hỗ trợ trực tiếp cán bộ cơ sở. Những nỗ lực trong công tác của anh đã được ghi nhận qua các danh hiệu thi đua, bằng khen và kết quả đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong nhiều năm liên tiếp. Nhưng có lẽ, với một người làm công việc hậu trường như anh, sự ghi nhận giản dị nhất vẫn là khi hệ thống hoạt động ổn định, đồng nghiệp xử lý công việc thuận lợi hơn, lãnh đạo có số liệu chính xác hơn để điều hành và người dân được tiếp cận thông tin, thủ tục nhanh chóng hơn.

     Trong dòng chảy cải cách tư pháp và hiện đại hóa nền hành chính, công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi được vận hành bởi những con người có trách nhiệm. Những cán bộ như Đỗ Văn Hùng cho thấy chuyển đổi số không chỉ cần chủ trương, nền tảng và phần mềm, mà còn cần những người âm thầm giữ nhịp, nối mạch và bảo đảm cho đổi mới đi vào từng công việc cụ thể. Từ sự tận tụy ấy, Thi hành án dân sự Phú Thọ có thêm một nền tảng quan trọng để hướng tới phương thức hoạt động hiện đại hơn, minh bạch hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.