Một người luôn sôi nổi. Sự sôi nổi có thể đến bất chợt như một đứa trẻ hồn nhiên và trong sáng, để rồi làm nổ tung những khoảng trống của không gian, thời gian, lấp bằng mọi thứ ranh giới trong cuộc đời, trong mỗi con người để làm nên những tiếng cười thật ấm áp, thật thân thiện, thật bình dị và giản đơn như những gì đang sống xung quanh chúng ta.
Nhà nghiên cứu Phan Thuận (mất 2011)
Một người thích chụp ảnh. Chiếc máy ảnh Canon cũ kỹ luôn theo sát và đè nặng lên từng bước chân hành trình và trải nghiệm, để rồi những khoảnh khắc, những dấu ấn của cuộc đời, những nụ cười và những giọt nước mắt rơi về cõi bất tử, trở thành những dòng sông, với những khúc quanh ký ức chảy mãi qua từng nhịp thở thời gian, của công việc vất vả, của tình cảm bạn bè, đồng nghiệp của những điều thiêng liêng và sự gắn kết cảm xúc mỗi con người trước những việc đã làm và chưa làm cho cuộc đời này.
Một người thích ca hát. Giọng ca cải lương truyền thống vừa tinh tế, cầu kỳ và trau chuốt, với những kỹ thuật đảo phách như sự pha trộn âm vang của nhiều nền văn hóa, nhưng lại vừa như những cảm xúc tự nhiên, bộc bạch nỗi lòng mình. Khi cất lên, giọng ca ấy có thể làm rung động cỏ cây, hoa lá trong đêm, vang vọng nơi cội nguồn, quá khứ, nơi bắt đầu của những bản anh hùng ca bất tận mà con người đã viết nên bằng chính cuộc đời mình… Khi buông xuống, giọng ca ấy tan trong những lời thầm thì, mượt mà và sâu lắng, ru con người ngân nga mãi cái bản chất bình dị, thương yêu của cuộc sống hàng ngày, của những công việc mà họ không bao giờ quên trách nhiệm phải gắn mình vào mỗi trái tim, mỗi tâm hồn, mỗi cảm xúc của những điều giản đơn nhất.
Mỗi người có một cách thể hiện riêng. Một người muốn học cách thể hiện sự trầm lặng. Một người cố tỏ ra sôi nổi. Một người cầm chiếc máy ảnh với những thao tác vụng về của một kẻ học việc. Một người buông ra những câu hát đầy ngẫu hứng như trẻ thơ… Điều ấy không còn là quan trọng. Vì đơn giản họ trùng tên. Vì đơn giản họ cũng có những điểm chung trong những niềm đam mê và nguồn cảm xúc dạt dào không có ranh giới nào dành cho tuổi tác. Đơn giản vì họ gặp nhau trong tâm nguyện đọc sách, học hỏi và chia sẻ, hi sinh cuộc đời mình cho những công trình nghiên cứu về Phật giáo Việt Nam. Đơn giản nhất, vì họ là những người bạn của TaDRI, của chúng tôi.
Chúng tôi ngồi sát bên nhau trong cái “duyên” của Đạo Phật, cái “duyên” của biển Ba Động, của đêm Trà Vinh, chén bát ngả nghiêng và lòng người nghiêng ngả theo tiếng sóng. Gió lạnh, trăng lên, không gian tịch mịch, trời nước bao la, mịt mùng nhưng chúng tôi không mang tâm niệm của những kẻ độc hành viễn xứ, như những thi nhân lang thang trong cuộc này. Chúng tôi không thèm “tiếng người”, bởi lẽ tiếng người đã mãi hòa vào với thiên nhiên, hòa vào đất trời và thời khắc đan xen của những khát khao trong từng tâm hồn, cảm xúc, hòa vào men rượu đắm say của tình bạn và sự gặp gỡ cuả những người tri kỷ nơi đây… Xin một lần cảm ơn Trà Vinh, cảm ơn những công việc và trách nhiệm đời thường đã đem chúng tôi đến với nhau…
Nhà nghiên cứu Phan Thuận, nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận và nhà báo Hàn Vũ Linh ở biển Ba Động – Trà Vinh (2009)
GHI CHÚ
Nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận hiện đang “quy ẩn” tại Bạc Liêu, chuyên tâm nghiên cứu cổ nhạc và văn hóa Nam Bộ. Ông vẫn gom góp tư liệu, gặp gỡ bạn bè, đi đây đi đó và viết sách, nhưng không bao giờ quên đem theo túi thơ, bầu rượu và sự khoáng đạt nhất của tâm hồn người nghệ sĩ dành đã trọn tình yêu với nghiệp đờn ca tài tử.
Nhà nghiên cứu Phật học Phan Thuận, người đã thiết kế website tài hoa cho Đại lễ Phật đản Vesak năm 2008, đã đột ngột ra đi năm 2011 mà di cảo của ông, chiếc ổ cứng mấy trăm Gb vẫn chưa kịp sao chép cho bạn bè, chiếc xe máy cà tàng chuyên dùng đi tuyến Sài Gòn – Hà Nội vẫn chưa kịp gửi tặng bảo tàng Dân tộc học…
Bài viết này như một nén hương từ đáy lòng thắp trên mộ nhà nghiên cứu Phan Thuận. Những người bạn tri kỷ vẫn mãi mãi nhớ về ông trong những giây phút hào sảng nhất mà chúng tôi đã gặp ông…
Theo Tạp chí Truyền thống và Phát triển
